प्रकाश घादगिने
राज्यस्तरीय पुरस्कार
2026
मराठवाड्याच्या राकट आणि कणखर मातीत आनंदाची बाग फुलवण्याची जिद्द रुजलेली आहे... याच प्रेरणेतून, ४ मे १९५७ रोजी एका संवेदनशील आणि ध्यासपूर्ण व्यक्तिमत्त्वाचा उदय झाला — नाव, प्रकाश भगवानराव घादगिने!
जिद्द, संवेदनशीलता आणि समाजाप्रती अथांग निष्ठा हीच प्रकाश भगवानराव घादगिने यांच्या आयुष्याची खरी ओळख ठरली. एस.एस.सी.पर्यंत शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, प्रतिमिनिट १०० शब्दांच्या वेगाने स्टेनोग्राफीचे कौशल्य आत्मसात करत प्रकाश घादगिने पाटबंधारे विभागात रुजू झाले. ३१ मे २०१५ रोजी लातूर पाटबंधारे विभागातून 'सहाय्यक आरेखक' पदावरून निवृत्त झाल्यानंतर, त्यांनी आपल्या आयुष्याची नवी इनिंग पूर्णपणे समाजकार्यासाठी समर्पित केली. चित्रकला, व्यंगचित्रकला, काव्य, कथाकथन आणि संगीत अशा विविध कलांचा वरदहस्त लाभलेल्या प्रकाश घादगिने यांनी अंधश्रद्धा निर्मूलनाच्या चळवळीला आपले सर्वस्व मानले.
बुवाबाजी, तंत्र-मंत्र, भानामती आणि फलज्योतिष यांसारख्या अनिष्ट प्रथांविरुद्ध प्रखर जनजागृती निर्माण करत, प्रकाश घादगिने यांनी तब्बल ६५ हून अधिक कार्यशाळा, शिबिरे आणि व्याख्याने घेतली. सुमारे ९० हजार विद्यार्थ्यांना प्रज्ञाशोध आणि स्वयंअध्ययनाची दिशा दाखवली, तर ३०० हून अधिक आंतरजातीय, आंतरधर्मीय आणि सत्यशोधकी विवाहांची मुहूर्तमेढ रोवत समाजात समतेचा विचार दृढ केला.
गेल्या १९ वर्षांपासून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर साहित्य अकादमी, लातूरच्या माध्यमातून ते सातत्याने कार्यरत आहेत. कलेच्या प्रांतातही प्रकाश घादगिने यांचा ठसा तितकाच गडद आहे... गेल्या २५ वर्षांपासून 'दैनिक एकमत'चे लोकप्रिय पॉकेट कार्टूनिस्ट म्हणून त्यांची कुंचल्याची जादू अविरत सुरू आहे. दरवर्षी ९५ ते १०० दिवाळी अंकांत त्यांची व्यंगचित्रे झळकतात, तर २६० हून अधिक पुस्तकांची देखणी मुखपृष्ठे प्रकाश घादगिने यांनी साकारली आहेत.
समाजातील प्रत्येकाला आधार देण्याचा वसा जपत, ज्येष्ठ नागरिक संघाच्या माध्यमातून ज्येष्ठांसाठी सुमारे ७५ लाख रुपयांची सुसज्ज विरंगुळा केंद्राची देखणी वास्तू प्रकाश घादगिने यांनी उभी केली. शेतकरी आणि पूरग्रस्तांच्या मदतीला धावून जात १ लाख ६१ हजारांची थेट मदत दिली, तर गेल्या पाच वर्षांत समाजकार्यासाठी तब्बल ९ लाख रुपयांचा निधी उभारून मदतीचा ओघ सुरू ठेवला. 'महाराणा प्रताप हिंदवी सूर्य', 'साहित्य भूषण', 'आधारस्तंभ', 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाजभूषण' आणि 'ग्रंथमित्र' यांसारख्या ३७ हून अधिक राज्यस्तरीय पुरस्कारांनी त्यांना गौरविण्यात आले आहे.
कलेची साधना, प्रबोधनाचा ध्यास आणि निस्वार्थी समाजसेवेचा आदर्श घालून देणाऱ्या प्रकाश भगवानराव घादगिने यांना 'यशवंतराव चव्हाण ज्येष्ठ नागरिक राज्यस्तरीय कृतज्ञता सन्मान' देताना आम्हाला अतिशय आनंद होत आहे.



