संकटांनी घेरलं की माणूस खचतो, पण काहींची जिद्द अशा संकटांवर मात करून यशाची नवी वाट तयार करते. ही गोष्ट आहे अशाच एका कणखर मातीतील ध्येयवेड्या स्त्रीची त्या म्हणजे सीमा सदानंद क्षीरसागर!

जालना जिल्ह्यातील कडवंची गावच्या सीमाताई. २०१८ साल त्यांच्या आयुष्याला एक अनपेक्षित कलाटणी देऊन गेलं. पती सदानंद यांच्या किडनीच्या गंभीर आजारपणाने घराचा आधार कोसळला. अखेर २०२० मध्ये सासरे विनायकराव क्षीरसागर यांनी स्वतःची एक किडनी आपल्या मुलाला दान केली आणि किडनी प्रत्यारोपण यशस्वी झालं. पतीवर आलेल्या आजारपणामुळे कष्टाची कामं करणं अशक्य झालं, पण सीमाताई खचल्या नाहीत. परिस्थितीसमोर हात टेकण्याऐवजी त्यांनी शेतीची संपूर्ण धुरा स्वतःच्या खांद्यावर घेतली. आपल्या चार एकर शेतात त्यांनी परिश्रमाची हिरवीगार स्वप्नं फुलवली. दोन एकरात डौलानं बहरणारी द्राक्षांची बाग, एक एकरात लालचुटुक डाळिंब, शेततळं आणि उर्वरित भागात कापूस तसंच चारा पिकांचं काटेकोर नियोजन त्यांनी केले.

फक्त देखरेख नाही, तर शेतीची प्रत्येक बारीक-मोठी कामं त्या स्वतः करतात. झाडांची छाटणी असो, वॉटर सोल्युबल खतांचं व्यवस्थापन असो, औषधांची फवारणी असो वा पाण्याची घडी बसवणं असो... इतकंच नव्हे, तर शेतात रोटावेटर, मोगडा आणि वखर चालवण्यासारखी कष्टाची कामंही त्या तितक्याच लीलया सांभाळतात. घरात सासरे विनायकराव, पती सदानंद आणि आरुष व वेद ही दोन गोड मुलं... या संपूर्ण कुटुंबाची मायेची सावली म्हणजे सीमाताई. शेतातील घामाच्या धारांसोबतच संसाराची घडी बसवताना, फावल्या वेळेत त्या शिवणकामही करतात. यासोबतच गावातील ‘राजे संभाजी महिला स्वयंसहायता बचत गटा’च्या माध्यमातून महिला सक्षमीकरणाचा भाग झाल्या आहेत.

संकटांवर मात करत जिद्दीनं उभी राहिलेली शेती, सावरलेलं कुटुंब आणि आत्मनिर्भरतेचं एक प्रेरणादायी उदाहरण असलेल्या सीमा क्षीरसागर यांना यशवंतराव चव्हाण सेंटर आणि जैन फौंडेशनचा 'ना. धो. महानोर शेती-पाणी पुरस्कार' प्रदान करताना आम्हाला आनंद होत आहे.